ISO 4628 – ocena powłok malarskich i systemów ochronnych

ISO 4628 to wielo-częściowa seria norm do wizualnej oceny uszkodzeń powłok malarskich – spęcherzenia, zardzewienia, pękania, łuszczenia, kredowania i innych form degradacji. Każda część (od ISO 4628-1 do ISO 4628-10) opisuje jeden typ uszkodzenia wraz ze standaryzowaną skalą oceny (klasa, gęstość, wielkość). Najczęściej stosowane w praktyce są ISO 4628-2 (spęcherzenie) i ISO 4628-3 (zardzewienie) – oba używane najczęściej do oceny próbek po teście mgły solnej i cataplasm ageing. W tym opracowaniu przedstawiamy mapę całej serii oraz wskazujemy, kiedy którą część stosować.

Czym jest seria ISO 4628

ISO 4628 to seria norm, które tworzą systematyczny system oceny uszkodzeń powłok malarskich. Każda część dotyczy jednego, konkretnego rodzaju uszkodzenia i definiuje:

• skalę liczbową stopnia uszkodzenia (typowo 0-5, gdzie 0 = brak uszkodzeń),
• wzorce graficzne ułatwiające klasyfikację,
• definicje terminów i sposób raportowania.

Serię ISO 4628 stosuje się po teście starzeniowym lub korozyjnym (np. po teście mgły solnej ISO 9227 lub ASTM B117, po cataplasm ageing wg ISO 13523 lub po komorze ksenonowej). Ocena ISO 4628 odpowiada na pytanie: jak duże są uszkodzenia powłoki po teście?

Norma nie wymaga zaawansowanego sprzętu – podstawowym narzędziem są wzorce graficzne i lupa 10× (czasem mikroskop dla precyzyjnych przypadków).

Części normy stosowane w Tenslabie

W praktyce najczęściej stosowane są części 2 (spęcherzenie), 3 (zardzewienie) i 8 (Odwarstwienie i skorodowanie wokół rysy).

ISO 4628-2 – spęcherzenie

ISO 4628-2 ocenia stopień spęcherzenia powłoki – klasyfikuje pęcherze wg dwóch parametrów:

• gęstość pęcherzy (skala 0-5, gdzie 5 = bardzo gęsto),
• wielkość pęcherzy (skala 0-5)

Wynik raportuje się jako np. „2(S3)” – gęstość klasa 2, wielkość S3.

Spęcherzenie jest jedną z pierwszych form degradacji ujawniających osmotyczne lub adhezyjne problemy powłoki. Stosuje się ISO m.in. po:

• teście mgły solnej (ISO 9227 / ASTM B117),
• teście cataplasm ageing (ISO 13523 sekcja 27),
• teście kondensacyjnym (ISO 6270),
• ekspozycji na promieniowanie UV.

ISO 4628-3 – zardzewienie

ISO 4628-3 ocenia stopień zardzewienia powłoki – powierzchnię procentową pokrytą rdzą lub punktami korozji. Skala wprowadza klasy Ri 0 do Ri 5:

Ocena wg ISO 4628-3 jest standardową procedurą po teście mgły solnej – określa, jak skutecznie powłoka chroniła podłoże przed korozją.

Pozostałe części serii

ISO 4628-4 – spękanie

Ocena pęknięć w powłoce wg gęstości i szerokości. Stosuje się dla powłok narażonych na obciążenia mechaniczne lub szoki termiczne. Skala: gęstość pęknięć (klasy 0-5) + wielkość (S0-S5).

ISO 4628-5 – złuszczenie

Ocena odpadania płatów (flaking, peeling) powłoki. Dotyczy zarówno utraty adhezji od podłoża, jak i adhezji międzywarstwowej. Skala podobna do 4628-4.

ISO 4628-6 – kredowanie (chalking)

Kredowanie to degradacja powierzchni powłoki wynikająca głównie z działania UV – powłoka traci pigment i staje się kredowa w dotyku. Część 6 opisuje metodę taśmy, część 7 – metodę welwetową. Stosowane głównie dla powłok zewnętrznych narażonych na słońce.

ISO 4628-8 – Odwarstwienie i skorodowanie wokół rysy lub innego sztucznego uszkodzenia

Procedura ważna dla testu mgły solnej: na próbce wykonuje się nacięcie testowe (scribe), umieszcza w komorze solnej, a po teście mierzy długość rozprzestrzeniania korozji i długość odwarstwienia od nacięcia.

ISO 4628-10 – korozja nitkowa

Korozja nitkowa objawia się w postaci cienkich, rozgałęzionych nitek rozprzestrzeniających się pod powłoką, najczęściej od miejsc uszkodzeń lub krawędzi. Norma opisuje sposób oceny stopnia zniszczenia poprzez pomiar długości nitek korozji oraz wielkości obszaru objętego degradacją, co pozwala na porównywanie skuteczności systemów powłokowych i ocenę ich odporności korozyjnej.

Jak działa skala kwantyfikacji w ISO 4628

Wszystkie części ISO 4628 używają podobnej logiki klasyfikacji:

1. Klasa (0-5) – określa gęstość/intensywność defektu na danym obszarze. 0 = brak, 5 = maksymalnie intensywne.
2. Wielkość (S0-S5) lub procentowa powierzchnia – określa rozmiar pojedynczego defektu lub łączną powierzchnię zajętą przez defekt.

Wynik często ma formę dwuczłonową: np. „gęstość 2, wielkość S3” lub „Ri 3” (dla zardzewienia gdzie skala jest jednoczłonową).

Obserwacji dokonuje się przy użyciu lupy 10x w warunkach standardowego oświetlenia.

Wykonujemy oceny wg ISO 4628 w Tenslab

Ocena uszkodzeń powłok wg serii ISO 4628 (dedykowana usługa) wykonywana jest w Laboratorium Antykorozyjnym Tenslab w Gdańsku – typowo jako uzupełnienie testu mgły solnej lub innych badań starzeniowych. Pełna metodyka w naszej ofercie laboratoryjnej.

Zakres usługi oceny powłok zgodnie z serią ISO 4628:

• ISO 4628-1 – zasady ogólne
• ISO 4628-2 – stopień spęcherzenia
• ISO 4628-3 – stopień zardzewienia
• ISO 4628-4 – stopień spękania,
• ISO 4628-5 – stopień złuszczenia,
• ISO 4628-8 – Odwarstwienie i skorodowanie wokół rysy lub innego sztucznego uszkodzenia
• ISO 4628-10 – korozja nitkowa

Akredytacja: PCA AB 1700 (PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02).

Raport zawiera identyfikację próbki, historię testu (jakiej ekspozycji była poddana), użytą część ISO 4628, klasę i wielkość uszkodzenia, dokumentację zdjęciową.

+48 790 555 091 · ✉️ kontakt@tenslab.pl · Wyślij zapytanie o ocenę powłok →

FAQ – ISO 4628

Które części ISO 4628 są najczęściej stosowane?

W praktyce najczęściej ISO 4628-2 (spęcherzenie) i ISO 4628-3 (zardzewienie) – oba używane jako standardowa ocena po teście mgły solnej.

Czy ocena ISO 4628 wymaga zaawansowanego sprzętu?

Nie. Norma używa wzorców graficznych (papierowe lub cyfrowe) i lupy 10× w standardowych warunkach oświetlenia. Decyduje kompetencja oceniającego i porównanie z wzorcem.

Czy mogę zlecić tylko ocenę ISO 4628, bez wykonania testu?

Tak. Jeśli dostarczysz próbki po sztucznym starzeniu (np. po komorze solnej), wykonamy samą ocenę wg ISO 4628 i wydamy raport. Częstsza praktyka to jednak pełen cykl: test mgły solnej + ocena ISO 4628 w jednym lab – daje spójną dokumentację i pozwala na pełną interpretację wyniku.